Khu vườn của chị Thúy

Con đường dẫn vào khu vườn của chị Đỗ Thị Thúy ở thôn Tứ Quận, xã Yên Sơn quanh co giữa những vạt cây xanh. Từ xa, khu vườn rộng 2 ha đã hiện ra với nhiều tầng cây, mỗi loại một dáng, một mùa thu hoạch. Có những cây đã cho quả, có cây đang lên lộc non, cũng có những khoảng đất được chị dành để thử nghiệm giống mới.

Vườn bơ lúc lỉu trái ngọt của gia đình chị Đỗ Thị Thúy.

Độc đáo vườn quả “lạ”

Chị Thúy nhà gốc ở Tứ Quận, sau lấy chồng chuyển lên Lực Hành. Lực Hành vốn là đất cây ăn quả. Những năm tháng bình yên, hai vợ chồng vun vén nuôi con và cũng dành dụm được một khoản để dưỡng già. Vợ chồng chị Thúy vốn xuất thân nông dân. Ngày chưa kết hôn, chị sống đúng nghĩa “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”. Hết mùa thu hái chè đến trồng mía, hết mùa mía lại thu hoạch sắn, đến mùa thì lại tra cà, trồng rau...

Chục năm trước, vợ chồng chị mua 2 ha đất ngay sát nhà gốc của chị ở Tứ Quận. Những năm đầu, tiền làm được đến đâu, anh chị cải tạo đất đến đấy. Chị Thúy kể: Nhiều người cười. Đất đồi nhưng không bằng phẳng, lại bị bỏ hoang nhiều năm nên hai vợ chồng phải thuê máy xúc về đắp, đào suốt cả năm trời. 2 năm đầu tiên, gần như hai vợ chồng chẳng trồng cấy được gì. Khu vườn thành hình dần, đất được bồi đắp, bằng phẳng, những ý tưởng cũng dần được nuôi dưỡng trong đầu hai vợ chồng già. Đó là xây một khu vườn trồng cây ăn quả!

Rút kinh nghiệm từ mảnh vườn cũ ở Lực Hành - chỉ chuyên tâm một giống cây ăn quả, ở khu vườn này, nhà chị Thúy trồng đủ thứ quả lạ: Từ sầu riêng, bơ đến na Thái… Chị bảo, làm vườn cũng giống như nuôi con. Mỗi cây có một tính, một cách chăm, một thời điểm cho quả. Cây nào hợp đất thì giữ lại, cây nào không phù hợp thì mạnh dạn thay thế. Bởi thế, khu vườn cứ mỗi năm lại có thêm một vài loại cây mới. Có cây đang mùa quả, cành trĩu xuống sát mặt đất; có cây mới được tạo tán, thân còn chưa đủ lớn để mang một vụ quả nặng. Ở một góc vườn, những cây giống mới được chị đánh dấu cẩn thận, chờ đến mùa thích hợp sẽ đem trồng. Điều thú vị nhất ở khu vườn không nằm ở việc có bao nhiêu giống cây, mà ở cách người chủ khu vườn tính toán mùa vụ. Trong vườn lúc nào cũng có cây cho quả, tránh cảnh được mùa này lại phải chờ cả năm mới có nguồn thu từ cây khác. 2 ha giờ cây đã lên xanh. Vợ chồng chị Thúy đã phủ lên vườn đồi ngày nào 200 gốc na Thái, 200 gốc na ta, 200 gốc hồng xiêm, 100 gốc bơ, 100 gốc bưởi đỏ, 100 gốc ổi. Vợ chồng chị cũng tranh thủ thả vài trăm con gà thả vườn, tận dụng không gian thoáng sạch để chăn nuôi... Dẫn khách đi một vòng quanh vườn, chị chỉ một khoảnh đất nhỏ mà anh chị đã quy hoạch sẵn để trồng thử nghiệm vải trứng, cam Cara ruột đỏ.

- Cây gì bà con mình chưa dám trồng, thì vợ chồng mình thử trước! - Chị Thúy cười, tíu tít khoe.

Khu vườn giúp chị Thúy tự chữa lành chính mình.

Khu vườn chữa lành

Nhìn người phụ nữ nhỏ nhắn, đen giòn thoăn thoắt giữa vườn cây, không ai nghĩ chị đang mang trong mình căn bệnh ung thư tuyến giáp.

Chị Thúy kể về căn bệnh bằng giọng nhẹ tênh, như thể đó là một chuyện đã nằm lại phía sau. Chị không giấu bệnh, cũng không muốn người khác nhìn mình khác đi.

Sau những ngày tháng điều trị, điều chị muốn làm nhất là trở về với khu vườn. Những ngày sức khỏe tốt, chị lại xắn quần, xỏ chân vào đôi ủng cao su, thoăn thoắt từ gốc cây này sang gốc cây khác. Cây nào cần tỉa cành, chị tỉa. Chỗ nào cỏ mọc cao, chị phát. Thấy một cây có dấu hiệu sâu bệnh, chị dừng lại thật lâu để kiểm tra. Những hôm mệt, chị chỉ đi một vòng quanh vườn rồi về. Nhưng như thế cũng đủ.

Chị bảo, cái hay của những vườn cây là dẫu mình có đi đâu, cây cũng vẫn ở đấy, cây không chạy đi đâu cả. Thành ra, với người khác, khu vườn này có khi chỉ đơn giản là một mảnh đất trồng cây ăn quả. Nhưng với chị Thúy, đó là nơi để trở về sau những ngày điều trị dai dẳng giữa không gian sực mùi kháng sinh và thuốc khử trùng. Chị tranh thủ từng buổi sáng nghe tiếng chim gọi nhau trên những vòm cây, hít hà mùi đất ẩm sau một trận mưa. Chị mải mê ngắm những chồi non bật lên sau mùa cắt tỉa. Cả những niềm vui rất đỗi bình thường khi một cây bưởi ra hoa, một cây na bắt đầu đậu quả...

2 ha được chị Thúy quy hoạch bài bản, trồng nhiều loại cây ăn quả khác nhau.

Từ ngày có vườn, vườn cây ăn quả mùa nào thức nấy, chị lại thấy khỏe ra. Sau khi khu vườn thành hình, chị mới nhận ra đất đai còn có thể mang lại cho con người nhiều hơn thế. Chị học cách sống chậm lại, lắng nghe cơ thể và bằng lòng với những điều nhỏ bé quanh mình mà không quá lo sợ cho ngày mai, cũng không để những ngày đã qua níu chân mình. Vườn cây của chị Thúy đã cho thu quả vài năm nay. Mỗi vụ cho thu vài chục triệu đồng. Với chị, đó không chỉ là thành quả của những năm tháng bỏ công cải tạo đất, mà còn là mảnh đất chữa lành sau những tháng năm mệt mỏi với những vết sẹo cuộc đời - theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng.

Chị Nguyễn Thị Chung, Chi hội trưởng Chi hội Nông dân thôn Tứ Quận, khi nói về người hội viên của mình bảo: Khu vườn lúc nào cũng mở rộng cửa đón khách phương xa. Và có lẽ, điều níu chân người ta ở lại không chỉ là những trái cây thơm ngọt, mà còn là câu chuyện về một người phụ nữ biết kiên trì vun trồng, biết tự chữa lành chính mình bằng những mùa quả mới.

Nguyễn Đạt