Trao sinh kế, tiếp sức thoát nghèo

Ở vùng cao, biên giới Tân Tiến, Thàng Tín, hành trình thoát nghèo bắt đầu từ đàn lợn giống, con bò sinh sản và cơ hội gây dựng sinh kế. Thông qua sự phối hợp giữa Hội Chữ thập đỏ tỉnh Tuyên Quang và Liên minh Hợp tác xã tỉnh, các Tổ hợp tác “Cộng đồng Nhân ái” mang đến cho những hộ khó khăn điểm tựa để phát triển kinh tế, vươn lên bằng chính sức lao động của mình.

Gieo sinh kế từ lợi thế bản địa

Tân Tiến là xã miền núi có địa hình chia cắt, điều kiện sản xuất còn nhiều hạn chế. Theo thống kê đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều của xã vẫn trên 60%. Với nhiều gia đình, thiếu vốn, thiếu con giống và kinh nghiệm tổ chức sản xuất khiến việc phát triển kinh tế còn không ít trở ngại. Trong điều kiện ấy, chăn nuôi lợn địa phương được lựa chọn làm hướng sinh kế phù hợp, tận dụng lợi thế sẵn có và điều kiện của các hộ dân.

Tổ hợp tác “Cộng đồng Nhân ái” với tên gọi mô hình sinh kế chăn nuôi lợn địa phương xã Tân Tiến được thành lập với 30 thành viên là hộ nghèo, hộ cận nghèo tại hai thôn Ma Lù Vó và Nắm Nan tham gia. Các hộ được lựa chọn trên cơ sở có lao động, chuồng trại và điều kiện phù hợp để phát triển chăn nuôi.

Lãnh đạo 2 xã Tân Tiến và Thàng Tín trao quyết định thành lập 2 Tổ Hợp tác “Cộng đồng Nhân ái”.

Theo anh Thèn Văn Bong, Tổ trưởng Tổ hợp tác “Cộng đồng Nhân ái” xã Tân Tiến cho biết: “Mô hình dự kiến hỗ trợ 150 con lợn giống, bình quân 5 con mỗi hộ, với tổng trọng lượng khoảng 1.800 kg. Các hộ còn được hỗ trợ kinh phí mua thức ăn hỗn hợp giai đoạn đầu, định mức 16 kg/con. Con giống phải khỏe mạnh, có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm chất lượng và được thực hiện các biện pháp phòng bệnh theo quy định trước khi bàn giao”.

Việc lựa chọn lợn đen địa phương cũng hướng đến phát huy lợi thế bản địa, phù hợp với điều kiện chăn nuôi ở vùng cao. Tuy nhiên, để đàn lợn phát triển, tạo ra thu nhập, nguồn hỗ trợ ban đầu cần được tiếp nối bằng sự chăm sóc, tính toán và công sức của từng hộ gia đình.

Là hộ nghèo ở thôn Lù Vó, xã Tân Tiến, anh Sèn Văn Thăng kỳ vọng việc tham gia tổ hợp tác sẽ mở thêm cơ hội phát triển kinh tế cho gia đình. Anh chia sẻ: “Tôi xác định, ngoài nguồn hỗ trợ ban đầu, gia đình phải chủ động chuẩn bị chuồng trại, bảo đảm thức ăn, dành công chăm sóc đàn lợn và thực hiện tốt các biện pháp phòng, chống dịch bệnh”. Anh cũng dự định tiếp tục tái đầu tư sau lứa chăn nuôi đầu tiên để duy trì mô hình.

Tại xã biên giới Thàng Tín, hướng đi ấy được cụ thể hóa bằng mô hình chăn nuôi bò sinh sản ở thôn Cóc Cái, với 30 thành viên tham gia Tổ hợp tác “Cộng đồng Nhân ái”. Với những hộ có lao động và điều kiện chăn nuôi, bò sinh sản được kỳ vọng tạo nguồn thu lâu dài, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Anh Sải Dìn Thương, Tổ trưởng Tổ hợp tác “Cộng đồng Nhân ái” xã Thàng Tín, cho biết: “Phần lớn các hộ nghèo, hộ cận nghèo có đất chăn nuôi, có lao động và mong muốn phát triển kinh tế gia đình từ chăn nuôi gia súc, nhất là bò sinh sản. Đây là hướng đi phù hợp với điều kiện thực tế, giúp người dân từng bước tạo dựng nguồn thu và cải thiện cuộc sống”.

Điểm chung của hai mô hình là lựa chọn vật nuôi phù hợp với điều kiện địa phương, tập hợp những hộ có nhu cầu và khả năng sản xuất để cùng phát triển kinh tế. Sinh kế được trao sẽ phát huy hiệu quả khi người dân có trách nhiệm với nguồn lực được hỗ trợ, đồng thời nhận được sự hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật trong quá trình chăn nuôi.

Từ hỗ trợ trước mắt đến sinh kế lâu dài

Việc thành lập các Tổ hợp tác “Cộng đồng Nhân ái” tại Tân Tiến và Thàng Tín nằm trong chương trình phối hợp giai đoạn 2026 - 2031 giữa Hội Chữ thập đỏ tỉnh Tuyên Quang và Liên minh Hợp tác xã tỉnh.

Ông Nguyễn Hoàng Long, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ tỉnh Tuyên Quang, cho biết: “Bằng tinh thần phù hợp với định hướng đổi mới hoạt động Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, chuyển trọng tâm từ cứu trợ sang phòng ngừa và phát triển, từ hỗ trợ trước mắt sang hỗ trợ sinh kế, phục hồi năng lực và tạo cơ hội phát triển cho người dân. Hai Tổ hợp tác “Cộng đồng Nhân ái” tại Tân Tiến và Thàng Tín được ra mắt với tổng kinh phí hỗ trợ sinh kế 900 triệu đồng, bình quân 450 triệu đồng mỗi tổ.

Lãnh đạo Hội Chữ thập đỏ tỉnh trao kinh phí hỗ trợ sinh kế cho các hộ hoàn cảnh khó khăn là thành viên của 2 Tổ Hợp tác "Cộng đồng Nhân ái".

Chương trình hỗ trợ 60 hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn là thành viên của hai tổ, mức hỗ trợ 15 triệu đồng/hộ. Việc tập hợp các hộ có chung mục tiêu phát triển kinh tế vào tổ hợp tác tạo điều kiện để người dân chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau trong sản xuất, từng bước hình thành liên kết thay cho cách làm riêng lẻ”.

Để nguồn hỗ trợ được sử dụng đúng mục đích và phát huy hiệu quả, chính quyền địa phương có trách nhiệm phối hợp rà soát đối tượng thụ hưởng, hướng dẫn kỹ thuật và theo dõi quá trình thực hiện. Đồng chí Bùi Tuyên Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Thàng Tín, cho biết: “Địa phương cam kết bảo đảm việc lựa chọn đối tượng công khai, minh bạch, đúng quy định; đồng thời phân công bộ phận chuyên môn hướng dẫn người dân làm chuồng trại, chăm sóc vật nuôi và phòng, chống dịch bệnh”.

Cùng với hai tổ hợp tác tại Tân Tiến và Thàng Tín, Hội Chữ thập đỏ tỉnh còn triển khai mô hình trọng điểm “Cộng đồng nhân ái - Kết nối yêu thương” tại thôn Thôm Luông, xã Thượng Nông, với tổng kinh phí 2,09 tỷ đồng. Mô hình kết hợp hỗ trợ sinh kế, trao học bổng cho học sinh, hỗ trợ nhà ở và các hoạt động thiết thực khác. Tại xã Nấm Dẩn, Tổ thêu dệt thổ cẩm thôn Nấm Dẩn cũng được hỗ trợ trên 300 triệu đồng, góp phần phát huy nghề truyền thống gắn với phát triển kinh tế.

Các Tổ hợp tác “Cộng đồng Nhân ái” tại Tuyên Quang đã mở hướng đổi mới hoạt động nhân đạo gắn với phát triển kinh tế tập thể. Từ những con giống ban đầu, người dân có thêm cơ hội liên kết, chia sẻ kinh nghiệm và chủ động phát triển sản xuất. Bởi để thoát nghèo bền vững, nguồn lực hỗ trợ cần được tiếp nối bằng sự cần cù, tinh thần tự lực và quyết tâm vươn lên của mỗi gia đình.

Phóng sự: Minh Thủy