Hành trình dẫn sóng về bản

08:08, 06/11/2026

Muốn gọi một cuộc điện thoại hay tra cứu một con chữ, người dân ở những bản nghèo phải lội suối, leo lên tận đỉnh núi cao để dò từng vạch sóng chập chờn. Giữa chốn rừng sâu, núi thẳm, những người thợ tuyến đầu đã lặng lẽ mang thiết bị vượt rừng đưa nhịp sống hiện đại đến với đồng bào vùng cao, vùng sâu, vùng xa.

Các kỹ sư, nhân viên dây máy Viettel vận chuyển thiết bị phát sóng cho các điểm khó khăn khu vực xã Đồng Văn.
Các kỹ sư, nhân viên dây máy Viettel vận chuyển thiết bị phát sóng cho các điểm khó khăn khu vực xã Đồng Văn.

“Hứng sóng” trên đỉnh Khuôn Nà

Nằm lọt giữa dãy núi Trung Minh, thôn Khuôn Nà (nay thuộc thôn Minh Lợi, xã Hùng Lợi) bao đời nay vẫn quen với cảnh cô quạnh. Ở mảnh đất này, tám mươi mấy hộ đồng bào Dao, Mông, Nùng từng rỉ tai nhau cái biệt danh “3 không” không sóng điện thoại, không điện lưới và không nước sạch.

Nhắc lại chuyện cũ, chị Hoàng Thị Liên, Bí thư Chi bộ thôn thở dài: “Cái bụng người Dao, người Mông, người Nùng mình ở Khuôn Nà này mới cách đây nửa tháng thôi còn cực lắm! Có việc gì gấp cần gọi cho người thân hay muốn biết tin tức ngoài kia, cứ phải đợi trời sáng, dắt díu nhau ra khỏi bản, hoặc leo lên tận đỉnh đồi cao mà dò, mà hứng từng vạch sóng. May mắn thì tai nghe rõ tiếng, còn cái sóng chập chờn thì câu được, câu mất. Chứ ở trong bản coi như chịu chết, mù tịt với thế giới ngoài kia”.

Nằm hút gió bên sườn núi, ông Lý Tuấn Thanh nhớ lại quãng thời gian đi “bắt sóng” khổ sở. Muốn gọi cho đứa con đi làm ăn xa dưới xuôi, hay nhìn trời nhìn mây xem mai có giông lốc để kịp thu cái bắp ngô về phơi, cứ phải leo lên xe máy vài kilomet ra khỏi bản nếu không thì phải leo lên tận sườn núi mà giơ cái điện thoại lên tận giời xanh để dò, để hứng từng vạch sóng. Sóng điện thoại ở cái đất Khuôn Nà này ngày trước nó quý giá, hiếm hoi chẳng khác nào giọt nước ngọt giữa mùa hạn hán.

Vượt núi đưa sóng về bản

Theo chân kỹ sư Chu Tuấn Việt, chuyên viên Tư vấn Giải pháp CNTT và Chuyển đổi số của Viettel Tuyên Quang, đi sâu vào những vùng từng “trắng” sóng, mới thấu hết cái nhọc nhằn của những người mở đường băng tần, đem nhịp sống hiện đại đến với đồng bào vùng cao, vùng sâu, vùng đặc biệt khó khăn.

Các kỹ sư, nhân viên dây máy Viettel lắp đặt thiết bị phủ sóng điện thoại ở những vùng từng bị lõm sóng.
Các kỹ sư, nhân viên dây máy Viettel lắp đặt thiết bị phủ sóng điện thoại ở những vùng từng bị lõm sóng.

Anh Việt bảo, những điểm trắng sóng như Khuôn Nà (Hùng Lợi), Khuôn Làng (Kiến Thiết), hay xa xôi tít tắp như Há Cá Thỉnh, Mua Lái Lủng, Kho Tấu (Mèo Vạc), Pải Chư Phìn (Cán Tỷ)... đều nằm ở những nơi “thâm sơn cùng cốc”. Địa hình hiểm trở đến mức xe cộ thông thường đành “bó tay”, chẳng thể đưa nổi những trạm phát sóng cồng kềnh vào bản. Không còn cách nào khác, đội ngũ kỹ thuật phải cậy nhờ đến thiết bị Starlink - giải pháp phát sóng vệ tinh nhỏ gọn và cơ động nhất hiện nay.

Thế nhưng, để mang được thiết bị ấy đến đích là cả một thử thách đẫm mồ hôi. Có những cung đường mà xe máy cũng phải chào thua, anh em kỹ thuật phải gùi thiết bị trên lưng, bộ hành vượt qua những con dốc dựng đứng trơn tuột sau những trận mưa rừng. Vai áo ướt đẫm, bước chân trĩu nặng, nhưng không ai dám lơi tay, bởi trên vai họ không chỉ là hệ thống công nghệ tinh vi, đắt đỏ, mà trên hết là cả niềm hy vọng cháy bỏng của bao bản làng đang ngóng chờ. Gạt đi giọt mồ hôi mặn chát, những kỹ sư, nhân viên dây máy lại cắm cọc, dò dẫm khảo sát từng góc độ để chọn điểm đặt tối ưu nhất cho thiết bị.

Theo kỹ sư Chu Tuấn Việt, thiết bị lắp xong, thử thách xem như mới chỉ đi được nửa chặng đường. Bởi hầu hết các “vùng lõm”, “trắng” sóng đều nằm ngoài tầm với của lưới điện quốc gia. Công nghệ có hiện đại đến đâu mà không có điện thì không có tác dụng.

Anh Bùi Khánh Toàn thành viên đoàn lắp đặt chia sẻ: Những ngày đầu mới lắp đặt, chưa có nguồn cấp, anh em phải mày mò câu dây đấu nối trực tiếp vào bình ắc-quy xe máy để lấy điện chạy thử thiết bị. Sau rồi giải pháp hữu hiệu hơn được triển khai với hệ thống pin năng lượng mặt trời tự động tích điện, cung cấp nguồn điện cho thiết bị hoạt động. Hiện tại 9 điểm hiểm trở nhất ở các vùng từng trắng sóng, những người lính thợ vẫn đang ngày đêm bám trụ, chắt chiu từng giọt năng lượng mặt trời giữa núi cao rừng sâu để giữ cho dòng thông tin không bao giờ đứt mạch. Dẫu vậy, anh Toàn bảo, anh em chưa bao giờ dám thở phào nhẹ nhõm. Bởi giữa chốn rừng sâu núi thẳm, mưa lũ sụt sạt bất chợt, số giờ nắng không nhiều việc giữ cho hệ thống năng lượng mặt trời hoạt động ổn định cũng lại là một vấn đề mà anh em kỹ thuật phải tính toán tiếp.

Niềm vui có sóng

Nhìn vạch sóng căng đét hiển thị trên màn hình điện thoại, ai nấy ở các bản vốn từng lõm sóng, trắng sóng như Hùng Lợi, Cán Tỷ, Mèo Vạc, Kiến Thiết... đều mừng đến rơi nước mắt.

Kỹ sư tư vấn giải pháp công nghệ Viettel hướng dẫn người dân truy cập Internet trên điện thoại thông minh.
Kỹ sư tư vấn giải pháp công nghệ Viettel hướng dẫn người dân truy cập Internet trên điện thoại thông minh.

Bí thư Chi bộ Khuôn Nà, xã Hùng Lợi, Hoàng Thị Liên cười rạng rỡ: “Bây giờ cái bụng sướng rơn rồi! Ngồi ở nhà cũng gọi được điện thoại cho anh, cho em rồi đấy! Hỏi han ngoài xuôi thế nào, chẳng phải chờ mong nữa. Cán bộ ở bản như mình đi gọi người họp hành, triển khai công việc của Nhà nước cũng nhanh cái chân, cái tay, không phải lội suối, trèo đèo mất cả ngày trời đi tìm nhau như trước nữa đâu”.

Ngắm nghía mãi chiếc điện thoại thông minh với vạch sóng đầy ắp trên tay, Giàng Sính Pó, dân tộc Mông, thôn Kho Tấu, xã Mèo Vạc vui mừng. Giàng Sính Pó bảo: “Có cái sóng điện thoại về tận bản rồi, cái bụng vui lắm! Từ nay dân bản mình sẽ bảo nhau mở cái điện thoại ra mà học cách làm ăn, xem cái giống ngô nào tốt, học cách nuôi con gà, con lợn, con bò cho lớn nhanh, khỏe mạnh. Có cái sóng điện thoại rồi mình cũng gọi người đến bán con lợn, con gà dễ hơn. Cái nghèo chắc chắn phải lùi xa”.

Nhìn ánh mắt lấp lánh niềm vui, niềm hạnh phúc của bà con dân bản, kỹ sư Chu Tuấn Việt, Bùi Khánh Toàn bảo, mọi nhọc nhằn vận chuyển thiết bị, rồi bám bản để vận hành của các anh đã tan biến, tất cả chỉ còn lại sự niềm tin từ nay cuộc sống của bà con sẽ đổi thay.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, Nguyễn Văn Hiến khẳng định: Với sự tài trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ, Tập đoàn Starlink cùng tinh thần trách nhiệm của những kỹ sư, nhân viên dây máy Viettel Tuyên Quang, 48 điểm “lõm sóng”, “trắng sóng” của tỉnh đã được lấp đầy hoàn toàn. Giờ đây mạng Internet đã được phủ kín, tạo thuận lợi cho người dân khi giao dịch trên môi trường số ngay cả ở những vùng khó khăn nhất. Khi những nhịp cầu số đã được khơi thông, con đường đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử, phát triển du lịch hay kết nối giao thương của bà con sẽ rộng mở hơn bao giờ hết.

Xóa bỏ những điểm “lõm sóng”, “trắng sóng” xét cho cùng, không chỉ là chuyện lắp đặt thiết bị, máy móc đơn thuần. Đó là hành trình hiện thực hóa một giá trị nhân văn sâu sắc: Không để bất kỳ ai bị bỏ lại phía sau trên con đường chuyển đổi số mà Trung ương, tỉnh đặt ra - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nguyễn Văn Hiến nhấn mạnh.

Đoàn Thư


Ý kiến bạn đọc


Cùng chuyên mục
Trao sinh kế, tiếp sức thoát nghèo
Ở vùng cao, biên giới Tân Tiến, Thàng Tín, hành trình thoát nghèo bắt đầu từ đàn lợn giống, con bò sinh sản và cơ hội gây dựng sinh kế. Thông qua sự phối hợp giữa Hội Chữ thập đỏ tỉnh Tuyên Quang và Liên minh Hợp tác xã tỉnh, các Tổ hợp tác “Cộng đồng Nhân ái” mang đến cho những hộ khó khăn điểm tựa để phát triển kinh tế, vươn lên bằng chính sức lao động của mình.
29/10/2026
Triệu phú Khe Mãn
Giữa cái nắng vàng ươm trải dài trên những triền đồi thôn Phúc Long 3, xã Thái Sơn (trước đây là xã Thành Long), gia trại của anh Lê Quang Sinh hiện lên như một ốc đảo xanh mát và trù phú. Ít ai biết rằng, để có được cơ ngơi với đàn bò hàng chục con béo mập hôm nay, người đàn ông sinh năm 1969 ấy đã phải đi qua một hành trình dài đằng đẵng hơn ba thập kỷ.
27/10/2026
Đánh thức hương trà trên đỉnh Xà Phìn
Ẩn mình trên dải Tây Côn Lĩnh, những cây chè Shan tuyết cổ thụ ở thôn Xà Phìn, xã Thanh Thủy lặng lẽ chắt chiu tinh túy của đất trời, tạo nên hương vị riêng của vùng trà miền sơn cước. Từ những gốc chè rêu phong, qua bàn tay cần mẫn của người dân, sản vật bản địa đang từng bước tìm chỗ đứng trên thị trường. Theo đuổi hành trình ấy, anh Hoàng Văn Luận, người con của Thủ đô, lựa chọn gắn bó với vùng trà, tìm cách kết nối giá trị truyền thống với tư duy phát triển mới, từng bước đánh thức tiềm năng chè Shan tuyết Xà Phìn, đưa hương trà bay xa.
23/10/2026
Vũ điệu văn hóa của người Bố Y
Vượt qua những chặng đường di cư lịch sử, người Bố Y - một trong 16 dân tộc rất ít người tại Việt Nam đã dừng chân bên dốc núi Nậm Lương, xã Quản Bạ. Bằng bàn tay lao động cần mẫn, họ chọn đất, tìm nguồn nước, hạ nền dựng nhà và gieo mầm nên những thửa ruộng lúa nước trù phú. Không chỉ kiên cường bám đất sinh tồn, người Bố Y còn sáng tạo và chắt chiu một kho tàng di sản văn hóa độc đáo, bền bỉ khẳng định sức sống trường tồn nơi miền cực Bắc.
23/10/2026