Kiến trúc sư “thổi hồn” vào khối bê tông

Từng trắng tay nơi đất khách, gánh trên vai những khoản vay để duy trì cuộc sống, anh Lưu Quang Hà, Bí thư Chi đoàn tổ dân phố 11, phường Nông Tiến không chọn lùi bước. Anh đứng dậy từ chính những vấp ngã, biến khối bê tông thô xám thành những tác phẩm nghệ thuật đắt giá, mở ra mô hình kinh doanh tiền tỷ và truyền lửa sáng tạo cho hàng chục thanh niên lập nghiệp.

Vấp ngã khởi nghiệp

Anh Lưu Quang Hà, Bí thư Chi đoàn tổ dân phố 11, phường Nông Tiến.

Phải hẹn lịch nhiều ngày, chúng tôi mới gặp được anh Lưu Quang Hà tại xưởng. Vị giám đốc có nước da sạm nắng cho thấy anh là người trực tiếp đứng xưởng chứ không phải kiểu quản lý ngồi phòng điều hòa. Anh tiếp chúng tôi trong chiếc áo Đoàn gọn gàng, tươm tất.

Năm 2013, anh tốt nghiệp ngành Kiến trúc, Trường Đại học Phương Đông. Từ khi còn là sinh viên, anh đã đi làm thêm tại các công ty xây dựng, kiến trúc ở Hà Nội. Ra trường, anh tiếp tục làm việc rồi thành lập công ty riêng. Anh tin rằng kiến thức và kinh nghiệm tích lũy sẽ giúp con đường khởi nghiệp thuận lợi, nhưng thực tế không như vậy.

“Làm xong thì chủ đầu tư không trả tiền. Có những công trình, chủ nhà thanh toán rồi nhưng người nhận thầu lại mất tích. Tôi bị như vậy nhiều lần”, anh Hà nhớ lại.

Mỗi lần chỉ mất vài chục triệu đồng, nhưng với một người trẻ đang khởi nghiệp, nuôi con nhỏ và phải xoay xở từng khoản chi, đó là thiệt hại không nhỏ.

Chán nản, anh rời Hà Nội về quê với hy vọng làm lại sau những bài học nơi thị thành. Nhưng gia đình anh cũng gặp biến cố ngoài dự tính. Năm 2018, đúng lúc anh bắt đầu gây dựng cơ sở ở quê, bố anh mắc ung thư phổi. Vốn đã khó khăn, tài chính của gia đình càng kiệt quệ. Anh vừa xoay xở chi phí điều trị, vừa đi lại giữa Tuyên Quang và Hà Nội chăm sóc bố.

Cũng trong năm 2018, từ những gì được học và đã trải qua, anh nhận thấy thị trường thiếu các sản phẩm bê tông đẹp, sang trọng. Anh quyết định mở cơ sở sản xuất bê tông nghệ thuật ngay tại quê nhà. Chưa được bao lâu, cuối năm 2019, dịch COVID-19 bùng phát, hoạt động sản xuất, kinh doanh thêm nhiều trở ngại. Do cơ sở nhỏ nên việc sản xuất vẫn duy trì được, song chi phí đi lại, xét nghiệm dịch tễ trở thành gánh nặng.

Trong hoàn cảnh đó, anh tìm cách tiếp cận khách hàng qua mạng xã hội. Anh kiên trì đăng sản phẩm lên Facebook, giới thiệu những gì mình làm được. Sản phẩm độc đáo, bền đẹp, giá cả phải chăng nên khách hàng dần tìm đến.

Sản phẩm “độc bản”

Ban đầu, sản phẩm bê tông nghệ thuật của anh khá đơn giản. Càng làm, anh càng tìm cách cải tiến để sản phẩm chắc hơn, đẹp hơn và có thể làm theo yêu cầu riêng của khách. Ví dụ, trước đây để làm một chiếc bồn tắm, anh phải tạo hình bằng cát, buộc sắt, đắp vữa, chờ khô rồi lật sản phẩm, xử lý phần bên trong. Mỗi sản phẩm mất khoảng 3 ngày.

Sau đó, anh thử nghiệm khuôn nhựa, rồi tự làm khuôn gỗ theo thiết kế. Nhờ vậy, thời gian sản xuất giảm đáng kể. Có thời điểm, một ngày xưởng hoàn thiện được hai sản phẩm, nhanh hơn nhiều lần so với cách làm cũ.

Từ bê tông, anh làm ra bồn tắm, chậu rửa mặt, bệ ngồi, chậu cây, bàn ghế và các chi tiết trang trí cho nội thất, sảnh, sân vườn. Sản phẩm được hoàn thiện theo hướng mô phỏng vân đá, tạo cảm giác như đá tự nhiên nhưng có thể gia công nhiều kiểu dáng, kích thước.

Điểm khác biệt nằm ở kết cấu. Bên trong sản phẩm được gia cố bằng lưới sợi thủy tinh, đai thép, kết hợp phụ gia chống thấm, phụ gia tăng cứng và sợi thủy tinh vụn trộn trong hỗn hợp bê tông. Nhờ cải tiến kỹ thuật, anh giảm độ dày sản phẩm, vừa hạn chế trọng lượng, vừa giữ được độ cứng và khả năng chịu lực.

Anh Lưu Quang Hà kiểm tra tỉ mỉ bề mặt sản phẩm bê tông nghệ thuật trước khi chuyển công đoạn.

Không chỉ làm theo mẫu có sẵn, anh chú trọng cá nhân hóa sản phẩm. Khách hàng có thể yêu cầu thay đổi kích thước, chiều dài, chiều rộng, độ sâu hoặc điều chỉnh kiểu dáng phù hợp với từng không gian. Bề mặt sản phẩm còn có thể kết hợp sỏi, thủy tinh, thạch anh hoặc các chi tiết theo ý khách, nhờ đó mỗi sản phẩm là một “độc bản”.

Hiện một chiếc bồn tắm bê tông nghệ thuật do anh sản xuất có giá khoảng 7 - 10 triệu đồng. So với sản phẩm công nghiệp có kiểu dáng cố định, lợi thế của mô hình là làm đúng kích thước, đúng ý tưởng của khách mà chi phí vẫn hợp lý.

Lan tỏa nghề cho người trẻ

Sau nhiều năm vừa làm vừa cải tiến, doanh nghiệp của anh Hà lớn dần, tạo việc làm thường xuyên cho 19 lao động với thu nhập bình quân 12 triệu đồng/người/tháng.

Chị Cao Trang Nhung, Bí thư Đoàn phường Nông Tiến đánh giá: “Giữa những mô hình khởi nghiệp thanh niên trên địa bàn, phần lớn thiên về nông nghiệp, mô hình của anh Hà nổi bật nhờ tính sáng tạo kỹ thuật và sản phẩm bắt nguồn từ chính ý tưởng của anh. Nhiều năm qua, Tỉnh Đoàn và Đoàn phường Nông Tiến luôn động viên, tạo điều kiện để anh tiếp cận vốn vay mở rộng sản xuất. Mô hình của anh là tiêu biểu cho thanh niên sáng tạo, dám làm”.

Anh Hà không giữ bí quyết cho riêng mình mà sẵn sàng chia sẻ cách làm với những người muốn theo nghề. Có người từ Lâm Đồng tìm đến Tuyên Quang học việc, ban đầu chưa biết dựng bản vẽ, báo giá, soạn hợp đồng hay quảng bá sản phẩm. Anh hướng dẫn tận tình, thậm chí cho ở miễn phí và không thu học phí.

Đến nay, anh có học trò mở xưởng ở Phú Thọ, Lâm Đồng, Đà Nẵng, Đồng Nai. Cách làm ấy dần tạo thành mạng lưới những người cùng nghề ở nhiều địa phương, cùng chia sẻ kinh nghiệm, đối tác và khách hàng. Dù vậy, xưởng của anh hiện vẫn thiếu nhiều lao động. "Anh sẵn sàng nhận thêm người trẻ có nhu cầu học nghề, thu nhập từ 10 đến 12 triệu đồng/tháng, được bao ăn ở và hướng dẫn nghề" anh Hà nói.

Từ một người trẻ trắng tay, anh Lưu Quang Hà đã đứng lên từ chính những vấp ngã. Khối bê tông thô ráp qua bàn tay anh trở thành sản phẩm có giá trị, góp phần tạo việc làm tại địa phương và tiếp thêm niềm tin cho nhiều thanh niên lập nghiệp.

Phóng sự: Lý Thu