Sức hút từ hai điểm đến tiêu biểu xứ Tuyên

Thôn Bản Khun, xã Bằng Lang và Nà Tông, xã Thượng Lâm là hai đại diện của Tuyên Quang tham gia Hội thi "Điểm đến du lịch nông thôn Việt Nam tốt nhất năm 2026".

Khám phá Bản Khun

Nằm nép mình giữa những tầng núi đá trùng điệp và những cánh rừng già xanh thẳm của xã Bằng Lang, tỉnh Tuyên Quang, Bản Khun hiện lên như một bức tranh nguyên sơ, mộc mạc và ngập tràn hạnh phúc của miền sơn cước. Không lựa chọn hướng đi ồn ào hay phát triển dịch vụ một cách ồ ạt, bản làng nhỏ này đang trở thành một điểm sáng về mô hình du lịch cộng đồng bền vững, lấy chính vẻ đẹp thiên nhiên và chiều sâu văn hóa bản địa làm gốc.

Cánh đồng Nà Tông, xã Thượng Lâm.

Đến với Bản Khun, điều đầu tiên khiến du khách say đắm chính là bầu không khí trong lành, nơi thiên nhiên như đang "thở chậm" dưới những đồi cọ xòe tán rộng mà người ta vẫn ví von là những “rừng mặt trời xanh”. Con đường uốn lượn vào bản đưa lối du khách qua những thung lũng ruộng bậc thang trải dài và những dòng suối mát lành.

Không chỉ dừng lại ở cảnh sắc, linh hồn của Bản Khun nằm ở dòng chảy văn hóa phong phú của 178 hộ dân, nơi hội tụ và giao thoa của 4 dân tộc anh em: Tày, Nùng, Dao và La Chí. Trải qua thời gian, những nếp nhà sàn cổ kính vẫn được gìn giữ vẹn nguyên, bếp lửa vẫn đượm khói và tiếng cười mộc mạc của bà con luôn sẵn sàng sưởi ấm lòng viễn khách.

Tại đây, du khách không chỉ đến để nhìn ngắm, mà là để "sống": Trải nghiệm thực tế cùng người dân ra đồng làm nông, đi dạo giữa đồi cọ, hay tự tay tìm hiểu cách làm nón hai mê độc đáo của người Tày. Thưởng thức ẩm thực là những món ăn địa phương mang hương vị đặc trưng của núi rừng. Du khách có thể trải nghiệm các chương trình du lịch theo mùa độc đáo như "Mùa đông Khun" với thông điệp “Ấm từ thiên nhiên - Ấm từ lòng Bản Khun” hay sản phẩm "Sắc vàng Bản Khun" gắn liền với mùa vụ của bà con.

Từ những người nông dân chỉ quen với công việc đồng áng, tay cuốc tay cày, dưới sự đồng hành của cấp ủy và chính quyền địa phương, bà con Bản Khun đã từng bước học cách làm dịch vụ, mở cửa đón khách bằng sự chân thành. Người dân tự chỉnh trang lại nhà cửa, sắp xếp homestay mộc mạc từ tre nứa, người chuẩn bị thực phẩm nông sản, người tập văn nghệ và làm hướng dẫn viên trải nghiệm.

Tính đến tháng 9/2026, Bản Khun đã có 30 hộ gia đình trực tiếp tham gia chuỗi hoạt động du lịch, tạo công ăn việc làm ổn định cho khoảng 40 - 50 lao động tại địa phương. Mô hình du lịch lấy người dân làm trung tâm này không chỉ giúp nâng cao thu nhập, tạo đầu ra cho nông sản mà còn là bệ đỡ vững chắc để bảo tồn, phát huy các nghề thủ công và nét đẹp văn hóa truyền thống trước cơn lốc hiện đại hóa.

Đồng chí Nguyễn Thị Túc, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Bằng Lang cho rằng, Bản Khun được tham gia Hội thi "Điểm đến du lịch nông thôn Việt Nam tốt nhất năm 2026", đây là vinh dự cho địa phương. Địa phương sẽ làm hết mình để bảo tồn và phát huy làng văn hóa du lịch cộng đồng tiêu biểu của tỉnh, điểm đến hấp dẫn du khách gần xa.

Nà Tông - sức sống từ du lịch cộng đồng

Với những dãy núi đá vôi hùng vĩ hình cánh chim Phượng Hoàng của xã Thượng Lâm, thôn Nà Tông hiện lên như một bức tranh thủy mặc nên thơ. Với vị trí đắc địa kề bên cửa ngõ bước vào vùng hồ sinh thái Na Hang - Lâm Bình. Thôn Nà Tông có 154 hộ với 698 nhân khẩu, phần lớn là đồng bào dân tộc Tày sinh sống lâu đời. Bước chân đến Nà Tông vào những ngày se lạnh, du khách sẽ cảm nhận rõ nhịp sống như chậm lại giữa những nếp nhà sàn truyền thống lợp lá hoặc ngói, bao quanh bởi các cánh đồng lúa xanh mướt và những cung đường làng sạch đẹp.

Phụ nữ Tày thôn Nà Tông, xã Thượng Lâm gìn giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa.

Không chỉ sở hữu cảnh sắc thiên nhiên hoang sơ, Nà Tông còn là nơi bảo tồn nguyên vẹn các giá trị văn hóa phi vật thể quý báu của người Tày. Bà Triệu Thị Xướng, chủ homestay Hoàng Tuấn cho biết, từ tiếng nói, trang phục chàm truyền thống, các điệu hát Then, hát Sli ngọt ngào cho đến ẩm thực đặc trưng như xôi ngũ sắc, cá suối, gà đồi... tất cả tạo nên một sức hút khó cưỡng với những ai yêu thích du lịch sinh thái và văn hóa bản địa.

Thôn có 20 hộ kinh doanh homestay bài bản, với tổng khả năng phục vụ khoảng 450 khách lưu trú mỗi ngày. Các mô hình lưu trú như homestay Hoàng Tuấn, Tài Ngào, A Phủ đã khéo léo kết hợp giữa kiến trúc nhà sàn truyền thống với các tiện nghi hiện đại, đem đến cho du khách cảm giác được "về nhà" thay vì ở trọ.

Bên cạnh đó, thôn đã phát triển 7 mô hình trải nghiệm đa dạng: Khám phá cảnh quan sinh thái vùng hồ Na Hang - Lâm Bình bằng thuyền hoặc chèo kayak; tham gia các hoạt động sản xuất nông nghiệp cùng người dân; trải nghiệm tắm lá thuốc truyền thống của người Tày và thưởng thức các chương trình văn nghệ, đốt lửa trại và giao lưu văn hóa.

Cơ hội vươn mình tại Hội thi quốc gia

Chính những giá trị nhân văn và bền vững đó đã đưa Bản Khun vượt qua nhiều vòng xét duyệt để chính thức lọt vào danh sách 35 điểm đến tiêu biểu trên cả nước có hồ sơ hợp lệ tham gia đợt bình chọn cộng đồng tại Hội thi “Điểm đến du lịch nông thôn Việt Nam tốt nhất năm 2026". Đây là hội thi quy mô lớn do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp cùng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức nhằm tôn vinh các mô hình nông thôn xanh, giàu bản sắc.

Đồng chí Đỗ Trung Kiên, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tuyên Quang khẳng định, Bản Khun, xã Bằng Lang và thôn Nà Tông, xã Thượng Lâm, là hai đại diện tiêu biểu của tỉnh Tuyên Quang tham gia Hội thi "Điểm đến du lịch nông thôn Việt Nam tốt nhất năm 2026". Chúng tôi hy vọng kết quả từ sự bình chọn của độc giả và du khách sẽ đóng góp số điểm quan trọng (bên cạnh điểm chấm của Ban giám khảo) để xét duyệt danh hiệu chính thức, đồng thời mở ra cơ hội đạt giải thưởng dành cho điểm đến được cộng đồng yêu thích nhất.

Quang Hòa