Đam mê thắp sáng đêm rằm

Những ngày đầu tháng 9, đường phố trung tâm tỉnh, mọi người trầm trồ trước mô hình mới với tên gọi “Rồng phượng băng giá”. Tác phẩm mang hiệu ứng ánh sáng trắng vô cùng nổi bật giữa màn đêm. Ít ai biết, đây là mô hình được chế tác trong sự tưởng tượng của cá nhân, một người nghệ nhân tài hoa mang trong mình ngọn lửa đam mê cháy bỏng với nghệ thuật tạo hình, người đã thổi hồn vào những mô hình chuyển động cơ học đầy ấn tượng.

Hành trình từ chiếc máy bay tre thô sơ

Anh Nguyễn Hồng Giang, sinh năm 1985. Quê gốc phường Phan Thiết, nay là tổ Phan Thiết 19, phường Minh Xuân. Anh Giang bảo, anh đam mê mô hình từ nhỏ và năm nào cũng muốn làm gì đó độc đáo để góp phần tô thêm phần ấn tượng mỗi mùa Trung thu.

Bầu không khí náo nức, rộn ràng của những đêm rằm từ thuở ấu thơ đã sớm nuôi dưỡng trong anh tình yêu vô bờ bến với nghệ thuật làm mô hình đèn lồng. Anh kể, anh bắt đầu tham gia làm mô hình Trung thu từ năm 2000, khi đó anh mới chỉ là một cậu học trò đang học lớp 8. Vào thời điểm bấy giờ, những chiếc đèn lồng chủ yếu mang kích thước nhỏ gọn để xách tay, nhưng cậu bé Giang cùng 6 người bạn đã kỳ công ấp ủ một ý tưởng lớn lao hơn rất nhiều. Tác phẩm đầu tay của nhóm là mô hình máy bay được làm từ khung tre có bánh xe bằng sắt. Anh Giang bảo, dù vật liệu vô cùng thô sơ, chiếc máy bay này lại sở hữu kích thước được xếp vào hàng “khủng” ở thời điểm đó với chiều dài lên tới 2,5m và chiều rộng 1,5m. Kích thước này được đánh giá là rất to tại thị xã Tuyên Quang lúc bấy giờ. Gần 1 tháng miệt mài làm và tạo hình, khi chiếc máy bay giấy khung tre ấy xuất hiện, nó đã thắp lên một ngọn lửa đam mê bất diệt, đánh dấu cột mốc đầu tiên trong sự nghiệp sáng tạo của anh.

Sự trở lại rực rỡ

Sau những năm tháng tuổi trẻ bôn ba, tình yêu với đêm hội trăng rằm trong anh chưa bao giờ tắt. Đến năm 2019, anh Giang quyết định trở về Tuyên Quang lập nghiệp và tái xuất sân chơi này một cách mạnh mẽ với mô hình con bướm, con ong. Tác phẩm được chế tác kết hợp ánh sáng tạo nên hiệu ứng vô cùng lung linh, huyền ảo. Để thỏa mãn đam mê và mang lại niềm vui cho quê hương, anh đã bỏ tiền ra làm toàn bộ với chi phí lên tới gần 30 triệu đồng. Con số này không hề nhỏ đối với một mô hình cá nhân tự làm, minh chứng cho sự chịu chơi và tâm huyết to lớn của anh.

Anh Giang tự hào, năm nào mình cũng làm mô hình mới, lúc thì “Chim bồ câu hòa bình”, “Chú mèo đuổi chuột”, “Rồng vàng phượng lửa”… nhưng bùng cháy nhất có lẽ là mô hình phượng hoàng lửa xứ Tuyên. Anh kể, phong trào làm đèn khổng lồ tại Tuyên Quang bùng nổ mạnh mẽ, dẫn đến thực trạng các mô hình Trung thu dần trở nên bão hòa về mặt ý tưởng. Đứng trước bối cảnh đó, anh Giang trăn trở suy nghĩ cần phải làm một điều gì đó phải bùng cháy lên, một tác phẩm thực sự nổi bật và phải có ý tưởng đột phá. Từ suy nghĩ ấy, mô hình “Phượng hoàng lửa” năm 2023 đã chính thức ra đời.

Việc tạo hình một linh vật mang đầy tính huyền thoại như phượng hoàng là vô cùng khó khăn. Anh bồi hồi, điều khó nhất chính là việc chế tác phượng hoàng trong hình dáng vươn mình cất cánh, bởi nó đòi hỏi sự cầu kỳ và tính thẩm mỹ cực cao. Tác phẩm tiêu tốn đúng 20 ngày thi công liên tục và ngốn hết hơn 30 triệu đồng. “Phượng hoàng lửa” thu hút mọi ánh nhìn bằng hiệu ứng ánh sáng vô cùng rực rỡ với sự đan xen của những nét vàng, đỏ. Hơn thế nữa, để tạo cảm giác con vật đang thực sự bay lên, anh đã sáng tạo sử dụng hệ thống nhông xích của xe máy giúp cánh phượng hoàng có thể chuyển động vẫy lên vẫy xuống một cách trơn tru. Cảm giác con phượng hoàng vỗ cánh bay lên giữa bầu trời đêm đẹp đến mức chính anh cũng phải thốt lên thừa nhận “phải công nhận về đêm nó đẹp thật”.

Anh Nguyễn Hồng Giang hoàn thiện các chi tiết mô hình Rồng phượng băng giá.

“Rồng phượng băng giá” huyền bí

Sự sáng tạo của anh Nguyễn Hồng Giang tiếp tục thăng hoa trong năm 2026 khi đầu tháng 9, anh đưa ra tác phẩm “Rồng phượng băng giá”. Trái ngược với sự bùng nổ của ngọn lửa, ý tưởng lần này hướng tới biểu hiện của sự băng giá, mang vẻ đẹp vô cùng long lanh và thanh khiết và có phần kỳ ảo.

Điều đáng kinh ngạc nhất là toàn bộ bản vẽ thiết kế không hề có sự can thiệp của đồ họa 3D. Tất cả các chi tiết đều bắt nguồn từ trí tưởng tượng của anh về việc tác phẩm sẽ hiển thị ra sao trong màn đêm. Trong quá trình chế tác, con rồng là phần làm khó anh nhất, đặc biệt là khu vực đầu rồng. Anh thiết kế rồng với 6 hàng vây và điểm độc đáo là khi di chuyển, các hàng vây này sẽ tạo ra hiệu ứng xòe ra và rung rinh theo một quỹ đạo cố định. Anh Giang bảo, đây là một siêu phẩm mang đậm dấu ấn cá nhân với chiều dài 13m, rộng 2,5m, sức chứa 60 người, tổng chi phí đầu tư lên tới 150 triệu đồng. Trong đó, chi phí đắt đỏ nhất chính là tiền công khi thời gian hoàn thiện kéo dài hết gần 3 tháng. Là người khá kỹ tính, khi dựng mô hình các chi tiết khó anh đều tự làm, nhất là việc gia cố động cơ của chiếc xe ô tô cũ, bởi xe dùng để chở toàn trẻ nhỏ nên sự an toàn là yếu tố được anh ưu tiên nhất.

Trong màn đêm, điểm khác biệt lớn nhất làm nên đẳng cấp của mô hình chính là sự đồng nhất tuyệt đối về hệ thống truyền động và màu sắc. Mọi chi tiết từ trên xuống dưới, từ đầu xe đến cuối xe đều được kết nối hoàn hảo, mang lại một tổng thể rất đẹp mắt. Con phượng hoàng có khả năng vẫy cánh nhịp nhàng. Toàn bộ thiết kế mang tông màu trắng điểm xuyết ánh xanh, sử dụng các vật liệu quen thuộc là giấy meka và dây thép. Nhờ thiết kế không gian mở, bất kỳ vị trí nào trên tổng thể chiếc xe cũng có thể trở thành một điểm “check-in” tuyệt đẹp cho người dân và du khách.

Hành trình từ một cậu bé hì hục vót tre làm máy bay nhỏ, cho đến một nghệ nhân tạo ra những siêu linh vật chuyển động của anh Nguyễn Hồng Giang là minh chứng cho sức sống mãnh liệt của tình yêu văn hóa dân gian. Bằng bàn tay khối óc, bằng tài năng cơ khí và sự liều lĩnh dấn thân, anh không chỉ kiến tạo nên những cỗ xe rực sáng mà còn thắp lên niềm tự hào sâu sắc cho người dân xứ Tuyên. Anh Giang tâm niệm, muốn mang đến cho trẻ em một mùa Trung thu thực sự ý nghĩa, và để các em sẽ là những người tự hào giới thiệu về Trung thu quê hương mình. Với anh, việc làm mô hình đơn giản là sự cống hiến, làm việc bằng cái tâm mà không hề đo đếm thiệt hơn.

Trước khi chia tay, anh Giang hé lộ về dự định năm sau sẽ thiết kế một mô hình “vườn hoa chuyển động”. Đây là một ý tưởng hoàn toàn mới lạ mà hiện tại “chưa ai làm” và chắc chắn sẽ hứa hẹn một làn gió tươi mới và rực rỡ cho đường phố Tuyên Quang trong mùa lễ hội.

Lê Duy