Vẻ đẹp từ những điều bình dị

Không dựa vào những biến cố dữ dội hay cốt truyện kịch tính, “Bông hồng vàng và Bình minh mưa” của nhà văn Nga Konstantin Georgiyevich Paustovsky vẫn chinh phục nhiều thế hệ độc giả bằng những trang viết tinh tế, giàu khả năng phát hiện vẻ đẹp tiềm ẩn trong những điều tưởng như rất đỗi bình thường.

“Bông hồng vàng và bình minh mưa” là hành trình đi tìm vẻ đẹp trong những điều nhỏ bé, gần gũi của đời sống.

Cuốn sách gồm hai phần mang hai sắc thái riêng biệt nhưng lại hòa quyện trọn vẹn trong tình yêu thương con người và sự tôn thờ cái đẹp. Ở “Bông hồng vàng”, Paustovsky trải lòng về nghề cầm bút, về chặng đường người nghệ sĩ nhẫn nại gom góp phù sa cuộc sống để thai nghén nên tác phẩm. Đọng lại dư âm sâu sắc trong lòng độc giả có lẽ là hình ảnh Samet - người thợ quét rác nghèo ở thủ đô Paris. Khắc sâu mong mỏi của cô bé Xuyzan về một bông hồng vàng có thể mang lại hạnh phúc, Samet cặm cụi thu gom từng hạt bụi kim loại li ti từ xưởng kim hoàn, ròng rã sàng lọc để đúc nên một đóa hoa tuyệt mĩ. Từ nỗ lực thầm lặng ấy, Paustovsky gửi gắm tuyên ngôn nghệ thuật đầy nhân văn: Văn chương cũng được dệt nên từ muôn vàn “hạt bụi vàng” mà người cầm bút cần mẫn chắt lọc giữa bộn bề đời sống.

Nếu “Bông hồng vàng” dẫn lối người đọc vào thế giới thầm lặng của lao động nghệ thuật, thì “Bình minh mưa” là minh chứng sống động cho việc những “hạt bụi vàng” ấy đã hóa thân thành văn chương ra sao. Trong truyện ngắn cùng tên, thiếu tá Kuzmin dừng chân tại Navôlôki giữa một đêm mưa chỉ để chuyển bức thư của người đồng đội nằm lại quân y viện cho cô gái tên Onga. Một cuộc kỳ ngộ chớp nhoáng, vài mẩu đối thoại rời rạc giữa hai tâm hồn mang nhiều vết xước, để rồi kết thúc bằng bóng dáng Onga tiễn Kuzmin rời đi lúc bình minh vừa rạng. Không một lời tỏ tình hoa mỹ, chẳng có cao trào kịch tính; chỉ một buổi sớm đẫm mưa và một lời chia tay vội vã cũng đủ để Paustovsky khắc họa trọn vẹn sự đồng điệu sâu xa giữa những tâm hồn xa lạ, nơi tình cảm chân thành nảy sinh từ những rung động rất khẽ.

Khép lại “Bông hồng vàng và bình minh mưa”, điều đọng lại không phải những triết lý cầu kỳ mà là một cách sống: Biết chậm lại để nhận ra cái đẹp, biết nâng niu những tình cảm chân thành và biết trân trọng những “hạt bụi vàng” vẫn đang lặng lẽ lấp lánh trong từng khoảnh khắc bình dị của đời thườngn